Vafrinn þinn er of gamall fyrir Málstað. Uppfærðu vafrann í nýjustu útgáfu eða notaðu annan vafra (t.d. Safari, Chrome, Firefox eða Edge).
Verkfæri
  • Málfríður
    Yfirlestur og textavinnsla
  • Hreimur
    Talgreining og skjátextun
  • Erlendur
    Þýðing milli tungumála
  • Snara
    Uppfletting í orðabókum
  • Lísa
    Ljóslestur skjala
Leikir
  • Netskrafl
    Krossgátuleikur
  • Gáta dagsins
    Dagleg krossgátuþraut
  1. Snara
  2. Orðabækur og uppflettirit
  3. Íslensk samheitaorðabók

Íslensk samheitaorðabók

Íslensk samheitaorðabók

Íslensk samheitaorðabók

Íslensk samheitaorðabók kom fyrst út 1985 og hefur verið ómetanlegt hjálpargagn þeim sem vilja skrifa og tala auðuga og blæbrigðaríka íslensku. Bókin hefur nú verið endurskoðuð og færð í nýjan búning, en þessi útgáfa kom út í ágúst 2012 og hlaut strax góðar viðtökur. Hér má fletta upp tugþúsundum orða og orðasambanda og finna önnur sömu eða svipaðrar merkingar sem hæfa mismunandi stíl og tilefnum. Uppflettiorð eru nú um 48.000 og leitarorð um 67.000.

Ritstjóri er Svavar Sigmundsson, málfræðingur og fyrrverandi forstöðumaður Örnefnastofnunar Íslands.

© Styrktarsjóður Þórberg Þórðarsonar og Margrétar Jónsdóttur

1. útgáfa 1985
2. útgáfa 1988
3. útgáfa 2012
Vefútgáfa frá 1. desember 2012

Vefbók þessa má eigi afrita með neinum hætti, svo sem með rafrænum hætti, ljósmyndun, prentun, hljóðritun eða á annan sambærilegan hátt að hluta til eða í heild, án skriflegs leyfis höfunda og útgefenda.

Formáli sjóðsstjórnar að 1. útgáfu

Stjórn Styrktarsjóðs Þórbergs Þórðarsonar og Margrétar Jónsdóttur er það mikið ánægjuefni, að nú er fyrsta verkefni sjóðsins komið í höfn, þ.e. útgáfa íslenskrar samheitaorðabókar.

Reykjavík, 15. okt. 1985

Fyrir hönd stjórnar Styrktarsjóðs Þórbergs
Þórðarsonar og Margrétar Jónsdóttur,

Jón Aðalsteinn Jónsson formaður.

Formáli ritstjóra að 1. útgáfu

Undirbúningur að samningu samheitabókarinnar hófst síðla sumars 1974, og vann undirritaður að efnissöfnun í hjáverkum með öðrum störfum fram til ársloka 1979.

Um veturnætur 1985
Svavar Sigmundsson

Formáli 2. útgáfu

Texti frumútgáfu er að mestu óbreyttur í þessari útgáfu. Leiðréttar hafa verið prentvillur og ýmis lýti í prenti, og hefur Jóhannes Halldórsson cand. mag. lesið bókina alla með tilliti til þess.

Um sumarmál 1988
Svavar Sigmundsson

Formáli 3. útgáfu

Í formála ritstjóra 1. útgáfu Íslenskrar samheitaorðabókar sem út kom 1985 var tekið fram að ætlunin væri að hún yrði endurskoðuð svo fljótt sem auðið væri.

Í mars 2012
Svavar Sigmundsson

Helstu skammstafanir

Andh: andheiti
ao atviksorð
bh boðháttur
e-a einhverja, einhverra
e-ð eitthvað
ef eignarfall
e-i einhverri
e-m einhverjum
e-n einhvern
e-r einhver
e-ra einhverra
e-s einhvers
est efstastig
e-t eitthvert
e-u einhverju
fs forsetning
ft fleirtala
gr greinir
h hvorugkynsnafnorð, hvorugkyn
k karlkynsnafnorð, karlkyn
kv kvenkynsnafnorð, kvenkyn
l lýsingarorð
lh lýsingarháttur
m með
mm miðmynd
mst miðstig
nh nafnháttur
nt nútíð
ób óbeygjanlegt
óp ópersónulegt
so sagnorð
vh viðtengingarháttur
þf þolfall
þgf þágufall
þtþátíð
Orðabækur og uppflettirit
Áskriftarleiðir
NýskráningInnskráning